History of Medical Personnel Training in the 1970s–1990s of the 20th Century (A Case Study of Southern Kazakhstan)

Аңдатпа

Мақала 1970-1990 жылдары Оңтүстік Қазақстан өңірінің денсаулық сақтау жүйесін дамыту үшін медициналық кадрларды даярлауды және оның маңыздылығын талдауға арналған. Аталған кезеңде Қазақ КСР Денсаулық сақтау саласы білікті медицина мамандарының тұрақты тапшылығы жағдайында жұмыс істеді, бұл халыққа, әсіресе ауылдық және алыс аудандарда медициналық қызмет көрсетудің тиімділігіне айтарлықтай әсер етті. Осыған байланысты кадр саясаты мен медицина қызметкерлерін кәсіби даярлау жүйесі денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттік стратегияның негізгі факторларының бірі болды. Мақалада медициналық оқу орындары желісін кеңейту, мамандандыру мен жоғары оқу орнынан кейінгі білім беруді дамыту, сондай-ақ кадр тапшылығын еңсерудің негізгі тетігі ретінде медициналық институттарды институционалдық нығайту процестері қарастырылады. Медициналық кадрлардың үнемі жетіспеушілігі ірі аймақтық орталықтарда білім беру инфрақұрылымының белсенді дамуына түрткі болды, бұл дәрігерлер мен орта медициналық персоналдың санын көбейтуге, медициналық мамандықтарды әртараптандыруға және медициналық көмектің қолжетімділігін арттыруға ықпал етті. Денсаулық сақтау жүйесінің экстенсивті даму моделінен неғұрлым сараланған және кәсіби бағдарланған құрылымға көшуін көрсететін фармацевтикалық білім мен нейрохирургиялық қызметті қоса алғанда, медициналық көмектің мамандандырылған бағыттарының рөліне ерекше назар аударылады. Мақалада кеңестік кезеңде қалыптасқан медициналық кадрларды даярлау жүйесі өңірдің денсаулық сақтау саласын одан әрі дамыту үшін орнықты  институционалдық және кадрлық негіз құрды деген қорытындыға келді.
Посткеңестік кезеңдегі трансформациялық процестер мен қиындықтарға қарамастан, 1970-1990 жылдары қалыптасқан кәсіби дәстүрлер, білім беру модельдері мен кадрлық әлеует Қазақстан Республикасының қазіргі заманғы денсаулық сақтау жүйесіне айтарлықтай әсер етуді жалғастыруда. Нәтижелер мәселенің тарихнамасын кеңейтеді және денсаулық сақтау саласындағы тиімді кадрлық саясатты әзірлеу кезіндегі тарихи тәжірибенің маңыздылығын көрсетеді.